SİYASETİN YAZARLARI

 

Edebiyatımız, kendi içinde akımlara ayrılarak farklı cepheler oluştursa da siyasetin etkisi altında kaldığından günümüze kadar birçok şair, yazar edebiyat ve siyasetle ilgilenmiş, milletvekilliğe kadar uzanan bir yolda yürümüşlerdir.

Şunlar Yazmış, Bunlar Okumuş…

Tercüman-ı Hakikat, İkdam ve Sabah gazeteleri muharriri Hüseyin Rahmi Gürpınar, Boşboğaz ve Güllâbi adlı gazeteyi çıkardıktan sonra Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerinde toplumsal konuları, aile geçimsizliklerini, batıl inançları mizahî dille anlatırken sokağı edebiyata taşımıştır.

‘Bayrak şairi’ olarak anılan Arif Nihat Asya 1950’de Seyhan (Adana) ve 1954 yılında Eskişehir milletvekili seçilmiştir.

 ‘Bursa’da Zaman’ şairi Ahmet Hamdi Tanpınar, 1942 Maraş milletvekili seçilmiştir. Aşiyan Mezarlığı’nda Yahya Kemal’e yakın bir yere defnedilen şairin mezar taşında “Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında” yazılıdır.

Hecenin Beş Şairinden biri Faruk Nafiz Çamlıbel’dir.  İstanbul Milletvekili olmuştur.  Onuncu Yıl Marşı’nın sözlerini Behçet Kemal Çağlar ile birlikte yazmıştır. ‘Han Duvarları’ şiiri en fazla bilinenidir.  Mizah dergilerinde “Deli Ozan” ve “Çamdeviren” takma adlarıyla yazan Faruk Nafiz, 1946’da siyasete atıldı, 27 Mayıs 1960’a kadar Demokrat Parti İstanbul milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı.

Yahya Kemal Beyatlı Jön Türklere duyduğu ilginin etkisiyle Ahmet Rıza, Sami Paşazade Sezai, Mustafa Fazıl Paşa, Prens Sabahattin, Abdullah Cevdet, Abdülhak Şinasi Hisar, Ziya Gökalp, Tevfik Fikret, Yakup Kadri gibi şahsiyetlerle tanışmıştır. “Dergâh” adlı derginin kadrosunda Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurullah Ataç, Ahmet Kutsi Tecer, Abdülhak Şinasi Hisar gibi isimlerle yer almıştır.

Mutlakıyet, meşrutiyet ve cumhuriyet dönemlerine tanıklık etmiş, Menâkıb-ı İslâm adlı kitabı dolayısıyla II. Abdülhamit’ten Mecîdî nişanı alan Ahmet Rasim, Mustafa Kemal’in referansıyla milletvekili seçilmiş, ancak sağlık sorunları yüzünden oturumlara katılamamıştır. “Bu akşam gün batarken / Sakın geç kalma, erken gel” bilinen şarkı sözüden başka güfteleri de vardır. 

Mektep, Medrese Görmeden…

Hiçbir okuldan mezun olamayan Memduh Şevket Esendal, Farsça, Fransızca ve Rusça öğrenerek kendisini yetiştirmiş, küçük yaşta gizli kurumlara girip çıkmaya başlamıştır. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği görevini de yapan Memduh Şevket, son yıllarında aktif siyaseti bırakıp, eski hikâyelerini derleyip kitaplaştırmıştır.

Halide Edip Adıvar, 1920’de Mustafa Kemal’in karargâhında onbaşı rütbesi ile basın ve ajans hizmetlerini organize etmiştir. Millî Mücadele’den sonra muhalif bir parti kurulması çalışmalarında yer alarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasını desteklemiştir. Söz konusu fırkanın kapatılmasından sonra 1926’dan 1939’a kadar eşiyle Fransa ve İngiltere’de kalmıştır. 1950’de yapılan dokuzuncu dönem seçimlerinde Demokrat Parti listesinden İzmir bağımsız milletvekili seçilmiştir. Hayatı boyunca ortaya koyduğu düşünce ve duruşa bakıldığında “milli ve manevi değerler karşısında daima dikkatli ve az çok muhafazakâr bir tavrı benimsediğini” söyleyebiliriz. Türkiye’nin çok partili hayatla demokrasiye geçildiği dönemde, milletvekili olarak faaliyetleri dikkat çekici olan Halide Edip, öğrenciyken Jacob Abbott’un “Ana” adlı eserini İngilizce ’den tercüme ettiği için 1899’da II. Abdülhamid tarafından ‘Şefkat Nişanı’ ile ödüllendirilmiştir. Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Sinekli Bakkal gibi çok okunan kitaplarının yanı sıra Milli Mücadele anılarını ‘Türk’ün Ateşle İmtihanı’nda yazmıştır.

Reşat Nuri Güntekin, 1939-1944 Çanakkale milletvekilidir. Memleket gazetesini çıkardı. Unesco’da Türkiye Temsilciliği, Paris’te kültür ataşeliği görevlerinde bulundu. Anadolu insanının yaşantısını, sorunlarını, kişisel duygularını, inançlarını süssüz, yapmacıksız, konuşulan Türkçe’nin tüm yalınlığı ve açıklığıyla dile getiren bir yazarı ünlendiren Çalıkuşu romanıdır. İyimser bir kişiliğe sahip olduğundan eserlerinde insan sevgisine geniş yer verir. Müfettiş olarak gezdiği Anadolu’da gördüklerini, duyduklarını, kendine özgü tipleri, geleneklerle görenekleri, toplumsal sorunları, etkin biçimde anlatır.

 Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Mısır’ın Kahire şehrinde dünyaya gelmiştir. 1920 senesinde Milli Mücadeleyi izlemek için bazı arkadaşlarıyla Ankara’ya çağrıldı. Batı cephesini gezdi ve İstanbul’a döndü. Gazetecilik çalışmaları devam ederken romanlarını yayımlamaya başladı. “Kiralık Konak” romanı İkdam ‘da tefrika edildi, daha önce yazdığı “Nur Baba” isimli romanını Akşam gazetesinde tefrika ettirmeye başlamıştı, gelen tepkiler üzerine tefrika yarım kaldı. Eser, 1922 senesinde kitap olarak yayımlandığında Türkiye’de ve ülke dışında tanınmasına katkıda bulundu. TBMM’ye Mardin milletvekili olarak girdi. 1931-1934 seneleri arasında Manisa milletvekili olarak yer aldı. Diğer yandan Cumhuriyet ve Hâkimiyet-i Milliye gazetelerinde yazı yazmayı sürdürürken Türk milletinin büyük bir kurtuluş mücadelesi vermekte olduğu, aydın ile köylü arasındaki yabancılık ve uyuşmazlığı anlattığı Yaban romanı Kadro dergisinde yayımlandı ve yankı uyandırdı.  1960 İhtilali sonrası Kurucu Meclis Milli Birlik Komitesi Temsilciliği yapmıştır. Siyasi hayatının son görevi ise 1961-1965 yılları arasındaki Manisa milletvekilliğidir.  1962 senesinde CHP’nin Atatürk ilkeleri ile ters düştüğünü söyledikten sonra iddia etmiş, politikadan çekilmiştir.

Ahmet ve Mehmet Altan’ın babası Çetin Altan, Ulus gazetesinde muhabirlikten sonra Halkçı, Tan, Akşam, Milliyet, Yeni Ortam, Hürriyet ve Güneş gazetelerindeki yazılarıyla Dünyanın en çok köşe yazısı yazmış yazarlarındandır. 1965-1969 arasında Türkiye İşçi Partisi’nden milletvekilliği yapmıştır. Dokunulmazlığı kaldırılan, sonra da iade edilen ilk milletvekilidir. “Ben Milletvekiliyken” adıyla hatıralarını kitaplaştırmıştır. Hakkında 300’den fazla dava açılmış, 12 Mart darbesi ile cezaevine girmiş Altan’ın Büyük Gözaltı, Bir Avuç Gökyüzü, Viski ve Küçük Bahçe adlı romanları vardır.  Günlük gazete yazıları ‘Şeytanın Gör Dediği’ kitabındadır. 

Ankara Hükümeti’nin kurulmasından sonra Burdur Milletvekili olan Mehmet Akif Ersoy, milli mutabakat metni kabul edilen İstiklal Marşı’mızı yazmıştır. “Safahat” ta şiirleri toplu olarak yer aldığı halde İstiklal Marşı’nı koymama nedenini “Türk Milletine armağan ettim” demiştir.

Köprülü Mehmet Paşa’nın soyundan gelen, Milli Edebiyat akımını benimseyen Fuat Köprülü, “Türk Edebiyatı’nda İlk Mutasavvıflar” eseri başucu kitaplarındandır. İstanbul Üniversitesi’nde birkaç kez dekanlık yapmıştır. 1934’te Kars milletvekili oldu. V., VI., VII. Dönem Kars, VIII., IX., X. Dönem İstanbul Milletvekili olarak görev yaparken İstanbul ve Ankara Üniversitelerindeki görevlerine de devam etmiştir.  Celal Bayar, Adnan Menderes ve Refik Koraltan ile birlikte Demokrat Parti’yi kurdu. Demokrat Parti 14 Mayıs 1950’de iktidara gelince, Dışişleri Bakanı oldu. 1956’ya kadar sürdürdüğü görevi sırasında Türkiye’nin NATO’ya girişinde etkin rol oynadı. 5 Temmuz 1957’de Demokrat Partiden resmen istifa ederek aynı yıl Hürriyet Partisi ne girdi. Çok verimli bir araştırmacı olan Köprülü, ardında 1500’ü aşkın kitap ve makale bırakmıştır.

Aristokrat bir aileye mensup Abdülhak Hamit Tarhan, III., IV. ve V. dönemlerde İstanbul milletvekili olarak görev yapmıştır. Türk şiirinin hem muhtevada hem de şekilde büyük yeniliklere açılmasını hazırlayan tezatlar şairidir. Sanat için sanat anlayışına bağlı kalmış, Edebiyatımızda ‘şair-i azâm’ olarak anılagelmiştir. Sanatçının adıyla özdeşleşen eseri eşi Fatma Hanım’ın ölümünün ardından yazdığı ‘Makber’de “isyan” ile “teslimiyet” arasındaki gidiş gelişin veciz ifadeleri vardır.

Türk Dil Kurumu’nun dört kurucu üyesinden biri Celal Sahir Erozan. 1932’de toplanan ilk ‘Türk Dili Kurultayı’nda “Lügat ve Istılah Kolu” başkanlığını üstlenmiştir. Türk Yurdu, Türk Derneği, Genç Kalemler gibi dergilere yazmıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında ticaret yapmış, cumhuriyetin ilanından sonra 1928’de Zonguldak Milletvekili seçilmiştir. Harf Devrimini gerçekleştiren kurula katılmış, savunduğu dilde sadeleşme eyleminin yapıcıları içinde yer almıştır.

Mehmet Bahaettin Veled Çelebi İzbudak, şiirlerinde Bahaî mahlasını kullandı. Baba tarafından Mevlâna Celalettin-i Rumi’nin on sekizinci göbekten torunudur. 1924-43 yılları arasında Kastamonu ve Yozgat milletvekillikleri yaptı. Veled Çelebi, Tercüman-ı Hakikat, İkdam, Mektep, Hazine-i Fünûn, Resimli Gazete gibi gazete ve dergilerde yazı ve şiirler yayımlamıştır. Türkçülük akımının önde gelen düşünürlerindendir.

Oktay Rifat’ın babası Samih Rifat, Millî Mücadele başladığında Anadolu’ya geçip, halkın ve ordunun arasına girip vatan borcunun kutsallığını anlatıp, halkın heyecan ve coşkusunu tazelemeye çalışır. II., III. ve IV. dönemlerde Çanakkale Milletvekilliği yapmıştır. 1932 yılında Türk Tarihi Kurumu ve Türk Dili Tetkik Cemiyetinde başkan vekilliği yaptı. Mehmetçiğin moralini yükseltmek için cephelerde dolaşan Samih Rifat’ın 31 Mayıs 1919 tarihli İleri gazetesinde şiiriyle birlikte yayımlanan “Dün matbaamıza kapalı bir zarf içinde bir metin tevdi edildi. Açtık. İçinden bir Aydın Türküsü çıktı. Altında ne bir imza, ne de imza yerine kaim olacak bir harf mevcuttur” notu sonrası şiir Millî Mücadele yıllarında bestelenerek Büyük Millet Meclisi önünde bir süre ikindi vakitlerinde bando ile çalınmış.

Mahkeme üyeliği, mahkeme başkanlığı gibi görevlerde bulunan Fuad Hulusi Demirelli, Meclisi Mebusan’ın I. döneminde (1908) Trablusşam Mebusu, Cumhuriyet döneminde ise TBMM’nin III. dönemi (1927) Antalya Mebusu oldu. Daha sonra  VIII. ve IX. dönemlerimde (1946 ve 1950) Antalya milletvekilliği yaptı. Demokrat Parti kurucularındandır.

III. devre Gümüşhane mebusu, VII. dönem Trabzon milletvekilliği yapan Halil Nihat Boztepe, II. Meşrutiyet’ten sonra Akşam, Alemdar, İstiklâl, Vakit ve Tanin gibi gazete ve dergilerde adını duyurdu. Şairliği ciddi bir iş olarak görmemesi ve hiciv türünde eser vermesi unutulmasına sebep olmuştur denilmektedir.

Selanik’te bir dağ köyünde doğan Aka Gündüz’ün asıl adı Enis Avni’dir. 1932 – 1946 yılları arasında milletvekili oldu. ‘Türk Kalbi ve Türk Kitabı’ hikâye kitaplarında görüleceği üzere eselerinde halkın ıstıraplarını ateşli ve kısa cümleleri ile anlatmıştır.

Darphane kâtipliği yapan Fazıl Ahmet Aykaç, 1927’de Elazığ milletvekili, 8. dönemde Diyarbakır milletvekilliği yapmıştır. 1950 seçimlerine kadar aralıksız Milletvekilliği devam eden Aykaç, yazı hayatına Fecr-i Ati Topluluğu’nda başladı. Mizahi yazılarını Hilâl, Akşam ve Tanin’de yayımladı.

Fecri Ati grubu içinde şair ve eleştirmen olarak Türk edebiyatına giren bir başka isim Hamdullah Suphi Tanrıöver’dir. ‘Millî Edebiyat’ cereyanı ve ‘Türk Ocağı’ kadrosunda Türk dünyasında ün kazanan milli hatiplerimizdendir. Milli Mücadeleye Antalya Milletvekili olarak katılmış, daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı’na getirilmiştir. 1946’da İstanbul’dan milletvekili olmuş, bu görevi de 1960’a kadar devam etmiştir.

Dârülfünun Edebiyat Fakültesi’nde Türk edebiyatı dersleri veren Ali Canip Yöntem, 1934’te Ordu’dan milletvekili seçildi. Aynı yıl Türk Dili Tetkik Cemiyeti ve Türk Tarih Kurumu üyesi oldu. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’den Bursa milletvekili seçildi. Fecr-i Âtî topluluğuna mensup olmasına rağmen bu grubun edebî eğilimlerini benimsememiştir. Aruz veznini Türkçe’ye uydurmakta başarı gösteren Ali Canip’in, Genç Kalemler ’den başlayarak Türk Yurdu ve Yeni Mecmua ’da yayımladığı hece vezninde şiirlerle ‘Beş Hececiler’e takip edecekleri yolu gösterdiği kabul edilir.

Yol Arkadaşı

 “Kur’ân-ı Hakîm ve Meâl-i Kerîm” adlı meali-tefsir kitabından tanıdığımız Hasan Basri Çantay, Ba­lıkesir’de basın hayatının gelişme­sinde önemli rol oynamıştır. Millî Mücadele’yi yazılarıyla ve fiilen destekledi. Kimi yazılarından dolayı bir ara tutuklandı. Birinci Büyük Millet Meclisi’ne Balıkesir Mebusu olarak girdi, hiç­bir gruba eğilim göstermeden sonuna kadar bağımsız kaldı.  TBMM’nin  II. ve III. dönemlerinde Mehmet Akif, Bursa ve Balıkesir yörelerinden gelen Yunan zulmü haberlerinin etkisiyle “Bül­bül” şiirini yazıp yakın arkadaş Hasan Basri’ye ithaf etmiştir. 

Edebiyatımızda çocuklar için şiir çığırının öncülüğünü yapmıştır. Çocukları yurt sevgisine, iyiye ve güzele yöneltmeyi amaçladığı görülen İbrahim Alâaddîn Gövsa, 1926 yılında Maârif Vekâleti Tâlim ve Terbiye Dairesi âzâlığı, 1927 senesinde Sivas mebusu seçildi. 1936’dan 1946’ya kadar da İstanbul mebusu oldu.

Bacanağı Yusuf Ziya Ortaç ile mizah, edebiyat, fikir, aktüalite ve magazin dergileri çıkaran Orhan Seyfi Orhon, Harp Akademisi ve Harbiye Mektebi ile Erenköy Kız Lisesi’nde edebiyat dersleri okutmuştur.1946-1950 döneminde Cumhuriyet Halk Partisi Zonguldak milletvekili, 1965-1969 döneminde Adalet Partisi İstanbul milletvekili oldu. 1930 öncesinde Milliyet’te başladığı gazete yazarlığına 1945’te Tasvir’deki yazılarıyla tekrar dönen yazarın Cumhuriyet ve Ulus gazetelerinde de imzasına rastlanır. 1950’li yıllarda Demokrat Parti saflarına geçtikten sonra partiyi destekleyen Zafer ve Havadis gazetelerinde yazılarını sürdürdü.

Millî Mücadele’nin başlangıcında Tasvîr-i Efkâr gazetesinin muhabiri olarak Anadolu’da çeşitli vilâyetlerde bulunan Ruşen Eşref Ünaydın, Millî Mücadele’ye fiilen katılmak üzere Ankara’ya gittikten sonra Anadolu Ajansı’nın idare heyeti üyeliğine getirildi ve Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin yazar kadrosuna girdi. 1923’te Afyonkarahisar mebusu olarak Meclis’e girdi ve 1933 yılına kadar üç dönem mebusluk yaptı.

‘Hecenin Beş Şairi’ nden Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon’la birlikte çıkardığı “Akbaba” mizah dergisini ölümüne kadar yayınladı. 1946-1954 arasında Ordu milletvekilliği yapan Ortaç, Akbaba dergisinde akıcı dille, rahat okunur tarzda yazdığı fıkralarında siyasî mizahın özgün örneklerini vermiştir.

Ailesinin Yenikapı Mevlevîhânesi’ne olan bağlılığı sonucu küçük yaşlarında tekke terbiyesiyle yetişmiş Hasan Ali Yücel, Millî Mücadele’yi destekleyip Türk Ocağı’nın düzenlediği faaliyetlere katılmıştır. Mustafa Kemal’in Anadolu seyahatinde güvenini kazanınca siyasî hayatının önü açılanlardandır. 1935’te İzmir milletvekili olarak meclise girdi ve Cumhuriyet Halk Partisi Umumi İdare Heyeti’ne seçildi. Atatürk’ün ölümünden sonraki dönemde Maarif vekili oldu (1938). 1946 yılına kadar bu görevde kaldı. Bakanlığı sırasında eğitim sisteminde halk eğitimine ağırlık vererek Köy enstitülerini açtı. Ticaret ce sanat meslek okullarının açılmasına ön ayak oldu. Üniversiteler kanununu çıkararak üniversite özerkliğini gerçekleştirdi. Türk dilini sadeleştirme çalışmalarına yardım etti. Ankara Devlet Konservatuarı’nı kurup, müzelerin ve sergilerin açılışını sağladı. Çeşitli dergi ve ansiklopediler yayımlandı, dünya edebiyatından tercümeler yapıldı.

Ahmet Kutsi Tecer Kudüs’te dünyaya geldi.  Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Dairesi üyeliğinde bulunduktan sonra, 1942 – 1946 tarihleri arasında milletvekilliği yaptı. Dergâh, Milli Mecmua, Varlık, Oluş, Yücel ve  Ülkü gibi dergilerde şiirleri yayınlanmıştır.

Edirne İlköğretmen Okulunu bitirdikten sonra öğretmenlik yaparken dişçilik fakültesini de bitiren Mehmet Faruk Gürtunca, 1957-60 arası DP İstanbul milletvekili olarak parlamentoda bulundu.

Mudanya, Manavgat, Ünye, Şavşat, Artvin ve Edremit’te kaymakamlık yapan; mülkiye müfettişi olarak Anadolu’nun değişik bölgelerini dolaşan Ömer Bedrettin Uşaklı, VII. dönemde (1943-1946) Kütahya milletvekilliği yapmıştır. Yahya Kemal Beyatlı, Ahmed Hâşim ve Faruk Nafiz Çamlıbel’in şiirlerinin etkisinde kalmıştır.

Vll.  dönem Çanakkale milletve­kili Selahattin Batu, Zooteknik profesörlüğünden emekliye ayrılınca İstanbul’a yerleşmiştir.. Deneme ve gezi notlarında şairane dil, renkli bir üslûp mevcuttur. Şiirlerini Varlık, Türk Dili ve Hisar dergilerinde yayımlamıştır.

Sıtkı Yırcalı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Doktorasını tamamladığı Paris’ten döndüğünde Balıkesir’de serbest avukatlık, Demokrat Parti İl Başkanlığı yaptı. IX., X. ve XI. dönemlerde Demokrat Parti Balıkesir Milletvekili olarak  bulundu. Gümrük ve Tekel, İşletmeler, İktisat ve Ticaret, Basın Yayın ve Turizm, Sanayi Bakanlığı yaptı (1954-60). 27 Mayıs 1960 ihtilalinden sonra Yassıada’da bir süre tutuklu kaldı. 1975 yılında Adalet Partisinden senatör seçildi. Şiir ve yazıları İnsan, Dost, Hisar, Varlık gibi dergilerde yer aldı.

İki dönem (1943-50, 1957-60) Ankara milletvekili ve 27 Mayıs ihtilali sonrası Kurucu Meclis üyesi olarak parlamentoda görev yapan Hıfzı Oğuz Bekata, 1961 ve 1975’te Ankara senatörü, 1962’de Devlet Bakanı, 1963’te İçişleri Bakanı oldu.

İlim Yayma Cemiyeti idare heyetinde görev yapan İsmail Fehmi Cumalıoğlu, 1961 yılında Yeni Türkiye Partisi saflarında siyasete atıldı. 1965’te bu partiden, 1973 ve 1977’de Millî Selamet Partisi’nden milletvekili seçildi. Süleyman Demirel başbakanlığında AP-MSP-MHP’nin katılmasıyla kurulan 2. Milliyetçi Cephe hükümetinde Çalışma Bakanı (21 Temmuz 1977-5 Ocak 1978) oldu. 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle partisi kapatıldığında tutuklanıp serbest kaldıktan sonra siyasete dönmedi.

1936-38 yıllarında, turistik Boğaziçi dergisini yayınlayan Yusuf Sıtkı Mardin, 1948’de Mardin milletvekili seçildi. İngilizceden çeşitli çevirileri arasında özellikle Shakespeare’den Romeo – Juliet çevirisi ses getirdi. Londra Basın Ataşeliği, Ankara Turizm Müdürlüğü, Londra Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürlüğü, Washington ve Bonn Basın Müşavirliği yapmıştır.

İskender Cenap Ege, 1954 senesinde Ankara Radyosu Müdürlüğü yaptı. 1961’de Aydın senatörü, 1977’de Adalet Partisi milletvekili olarak Demirel hükümetinde Turizm ve Tanıtma Bakanlığı (1977) yaptı. 1983’te Milliyetçi Demokrasi Partisi’nden seçilip bağımsız milletvekilliğine geçti. TBMM Başkanvekilliği görevinde bulundu. Özlem, aşk, tabiat ve insan temalarını işlediği şiirleri Servet-i Fünûn, Varlık, Amaç, Dost ve Çağrı dergilerinde yayımlandı.

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde veteriner hekimlik yapan İsmail Hakkı Yılanlıoğlu, 1961-1969 yılları arasında Kastamonu Milletvekili seçilmiştir. Şiir ve makalelerini 1938 yılından başlayarak Kopuz, Doğrusöz, Çınaraltı, Çığır, Türkeli, Devran, Orkun, Gurbet, Kürşad, Altınışık, Halka Doğru, Ocak, Özleyiş, Töre, Ötüken, Kudret, Diyanet, Millet, Hergün, Bayrak dergi ve gazetelerinde yayımladı.

Kaymakam kökenli Şinasi Özdenoğlu, 1960 ihtilalinden sonra Kurucu Meclis Üyeliği, 14. Dönem Ankara Milletvekilliği yapmıştır. Türk Parlamenterler Birliği, Mülkiyeliler Birliği, Edebiyatçılar Derneği ve Türkiye Yazarlar Sendikası üyesidir.

XVII. Dönem Konya Milletvekili Kemal Or, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunudur. Millî Eğitim ve Kültür Komisyonunun Başkanlığını yapan Or’un kahramanlık, aşk, doğa sevgisi ve yaşama sevinci gibi temaları işlediği şiirleri çeşitli dergilerde yayımlanmıştır.

Necdet Evliyagil, genç yaşta gazeteciliğe başladı. Ağabeyi Şevket Evliyagil ile birlikte Ajans-Türk Gazetecilik ve Matbaacılık Sanayi A.Ş.’yi kurdu. Ankara Milletvekilliği yaptı. Behçet Kemal Çağlar ile İstanbul radyosunda “Şiir Saatleri” ve “Şiir Sohbetleri” programları hazırladı. TRT televizyonunda “Şiir Dünyası” programını hazırladı ve sundu.

1961’den 12 Eylül 1980’e kadar Adalet Partisi’nden İzmir Milletvekili olarak parlamentoda bulunan Ali Naili Erdem, AP Meclis Grup Başkan Vekili (1962-64), Sanayi Bakanı (1964), Çalışma Bakanı (1965), Başbakan Yardımcısı (1973), Millî Eğitim Bakanı (1975-78) oldu. Sosyal ve siyasal konularda yazdığı makaleleri şiirleri 1952’den itibaren Ege Ekspres, Tercüman, Türk Edebiyatı, Töre, Kemalist Ülkü, Hisar, Çaba, İmbat, Gülpınar, Parlamento, gazete ve dergilerinde yayımlandı.

Gökhan Evliyaoğlu, 1961-1964 yılları arasında Adalet Partisi’nden Balıkesir milletvekili seçildi. Son Havadis, Yeni İstanbul gazeteleri ile Düşünen Adam dergilerinin başyazarlığını yaptı.

İki dönem Gümüşhane’den milletvekili seçilerek (1961-1965; 1969-1973) parlamentoya giren Nurettin Özdemir, TBMM İdare Amirliği yaptı. Bazı şiirleri Şekip Ayhan, Selahattin İçli ve Erol Sayan tarafından bestelendi. İLESAM ve Anadolu Kulübü üyesidir.

 Hasan Latif Sarıyüce, 1965-69 döneminde Çorum Milletvekili olarak görev yaptı. Ankara Sanat Kurumu, Kemalist Yazarlar Derneği ve Türk Parlamenterler Birliği üyeliği vardır. Çocuk Vakfı Çocuk Edebiyatı Onur Ödülünü, İki ciltlik Anadolu Masalları adlı eseri ile 1991 yılında Türkiye İş Bankası Edebiyat Büyük Ödülünü aldı.

Aralık 1995 ve Nisan 1999 seçimlerinde Anavatan Partisi İstanbul Milletvekili seçilen Yılmaz Karakoyunlu, Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT)’ndan sorumlu Devlet Bakanlığı, Hükümet Sözcülüğü, Anavatan Partisi Genel Başkan Yardımcılığı görevlerini üstlendi. Oyunlarının tamamı İstanbul Şehir Tiyatroları repertuarına alınan Karakoyunlu Sabah gazetesinde makaleler yazmıştır. “Güz Sancısı” ve “Salkım Hanımın Taneleri” adlı romanları yabancı dillere çevrildi. 1990 yılında Yunus Nadi Roman Ödülü’nü aldığı “Salkım Hanımın Taneleri” adlı eseri 1999’da sinema filmine çekildi; film, Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde “En İyi Film Ödülü ”ne değer görüldü.

Türkiye Yazarlar Birliği üyesi Mehmet Sılay, Almanya’da üroloji ihtisası yaptı. İstanbul’da yayınevlerinde çalıştı. 24 Aralık 1995 genel seçimlerinde Refah Partisi’nden Hatay Milletvekili seçildi. Çalışmalarını Ankara’daki özel bir klinikte üroloji uzmanı olarak sürdüren Sılay’ın, Tünel Faciası ve Parlamentodan Haber adlı kitapları DGM’ce toplatıldı, yargılanarak beraat etti. Hareket, Adımlar, Türk Edebiyatı ve Hatay dergileri ile Zaman, Akşam, Millî Gazete, Akit ve Türkiye gazetelerinde yayımlamayı sürdürdü.

 Avni Doğan, 1995’de Refah Partisi’nden, 1999’da Fazilet Partisi’nden, 3 Kasım 2002’de AK Parti’den Kahramanmaraş milletvekili seçildi. Milletvekilliği yaptığı süreçte edebiyatla ilgisini kesmedi, yeni eserler verdi.  ‘Bu Sevda Benim Değil’ kitabı ile 1999 yılında Türkiye Yazarlar Birliği tarafından yılın şairi seçildi.

Süleyman Gündüz, Büyük Değişim Partisi ve AK Parti kurucularındandır. Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın özel Danışmanlığını yaptı. 22. dönem Sakarya milletvekili seçildi. Bosna-Hersekliler Kültür ve Yardımlaşma Derneği Başkanıdır.

 Behçet Kemal Çağlar, 1941-1947 yılları arasında Erzincan milletvekili oldu ama 1948’de Atatürk devrimlerinden ödün verdiği gerekçesiyle milletvekilliğinden ve CHP’den istifa etti. 27 Mayıs askerî darbesiyle işbaşına gelen yönetimin kurucu meclis üyeleri arasında yer aldı. Faruk Nafiz’le birlikte yazdıkları ve Cemal Reşit (Rey) tarafından bestelenen Onuncu Yıl Marşı ile ünlendi.

Kemalettin Kamu, Erzurum ve Rize milletvekili olarak TBMM’ye girmiş, gurbet duygusunu bizzat yaşamış ve çok iyi yansıttığından ‘Gurbet Şairi’ olarak tanınmıştır. ‘Bingöl Çobanlar’” adlı şiiriyle tanınmıştır. Bu şiir edebiyatımızda önemli pastoral şiir örneklerinden biridir.

Millî Mücadele devam ederken halka ve orduya moral verici konuşmalar yapmak için Mehmed Âkif (Ersoy) ve Samih Rifat’la birlikte Anadolu’ya gönderilen Mehmet Emin Yurdakul, Cumhuriyet’in ilânı üzerine Şarkîkarahisar (1923) ve Şebinkarahisar’dan (1927) mebus seçildi. 1930’da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’na katıldı. Daha sonra Urfa (1932) ve İstanbul’dan (1943) milletvekili seçildi. Bir konuşmasında “Ben İstanbul lehçesini anamdan, babamdan, sonra Anadolu lehçesini karımdan öğrendim; onun saf ve asil ruhunun kaynaklarından Türklük aşkının kevserini içtim ”demiştir.

Türk Yurdu, Millet, Bizim Türkiye, Ülkü, Bel­leten, Hareket ve Hisar gibi dergilerde yazan Remzi Oğuz Arık, , İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. 1950’de Demokrat Parti’den Seyhan Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi. 1952’de Türkiye Köylü Partisi’ni kurup genel başkanı oldu. 1954’de seçim çalışmaları sırasında Adana’dan bindiği uçağın Toroslar üzerinde düşmesiyle vefat etti.

Erdem Beyazıt, 30 Kasım 1987 seçimlerinde Anavatan Partisi’nden Kahramanmaraş milletvekili seçildi. Millî Eğitim ve Çevre komisyonlarında görev aldı. 1991’de siyaseti bırakıp İstanbul’a yerleşti. Cahit Zarifoğlu, Rasim Özdenören, Alaeddin Özdenören ve Mehmet Akif İnan gibi arkadaşlarıyla oluşturdukları edebiyat ortamı içinde bulundu.  Nuri Pakdil tarafından çıkarılan okul dergisi Hamle’yi yeniden çıkarmıştır.  1973’te neşredilen Sebep Ey adlı ilk şiir kitabındaki kitlelere seslenen yüksek perdeli şiirleri okuyucular arasında yaygınlık kazanmıştır. Mavera dergisi ve Akabe Yayınları’nın sahipliğini ve idaresini üstlenmek üzere 1976-1984 yılları arasında Ankara’da ikamet etmiştir.  Bir film ekibiyle savaş şartları içindeki Afganistan’a düzenlenen seyahate katılmış (1981), İran, Hindistan ve Pakistan’dan Afganistan içlerine kadar uzanan bu seyahatin izlenimlerini İpek Yolundan Afganistan’a adı ile kitaplaştırmıştır. 

Fevzi Halıcı, 1968 yılında Konya’dan senatör seçildi, 1978’e kadar senatörlük devam etti. Türkiye – Pakistan Dostluk Derneğinin başkanlığını yaptı. Edebiyat ve folklor alanındaki çalışmalarını sürdürdü. Türk Dil Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi, Türk Tanıtma Vakfı üyesidir.

Yeni Yitmelerimiz…

Adana Birlik Vakfı kurucularından Recep Garip, 3 Kasım 2002 seçimlerinde 22. Dönem Adana Milletvekili oldu.  Yazı ve şiirleri Türk Dili, Karınca, Mavera, İkindi Yazıları, Kültür Dünyası, İslami Edebiyat, Düş Çınarı, Hüner, Yedi İklim, Susku, Yedi Harf, Hece ve Ay Vakti, dergilerinde yer aldı. Yağlı boya resim çalışmaları ile uğraşan Garip, çok sayıda kişisel resim sergisi açmıştır.

Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanlığı da yapan Mehmet Atilla Maraş, 3 Kasım 2002’de AK Parti Şanlıurfa Milletvekili seçilmiştir.  1989 yılında Struga (Yugoslavya) Şiir Akşamlarına, 1990 yılında Malezya Kuala Lumpur Şiir Okuma Şenliğinde ülkemizi temsil etmiştir. Genç kuşakların dilinden düşmeyen Aney şairi Ahmet Davutoğlu başkanlığındaki Gelecek Partisi kurucularındandır.

Nabi Avcı, Eskişehir milletvekili, Milli Eğitim eski Bakanı, Kültür ve Turizm eski Bakanı. İsmet Özel, Ahmet Kot ve Bekir Şahin‘le birlikte Yeryüzü Yayınevini kurdu. TÜBİTAK Bilim Teknoloji Yüksek Kurulu Üyeliği ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu Başkanlığı yaptı. 24., 25. ve 26. dönem Eskişehir milletvekili seçildi. “Molla Kasım” takma adıyla mizah yazıları yazdı.

Bir döneme damgasını vuran, Girişim, Yeni Zemin ve Sözleşme dergilerinin yayın yönetmenliğini üstlenen Mehmet Metiner,  2000-2001 yıllarında Halkın Demokrasi Partisi genel başkan yardımcılığı görevinde bulundu. 2011’de yapılan seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi’nden Adıyaman milletvekili, 2015’de İstanbul milletvekili seçilmiştir. 

Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu Şamil Tayyar’ın babası Hüseyin Tayyar, bir dönem MHP’de görev yapmış. 18 Nisan 1999 milletvekili seçimlerinde Demokratik Sol Parti’den milletvekili aday adayı olmuş, ama adaylıktan vazgeçmiştir.  Sabah gazetesinin ardından sırasıyla TGRT, Yeni Şafak, STAR TV ve Tercüman’da çalışan Şafak, 12 Haziran 2011 milletvekili seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi’nden Gaziantep milletvekili seçildi. 

Aydın Ünal, çok sayıda dergi ve gazetede çalıştı. Hak-İş Konfederasyonu Basın Danışmanlığı, Bakanlık Danışmanlığı, Başbakanlık Müşavirliği ve Baş müşavirliği, Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanlığı gibi görevlerde bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuşmalarının metin yazarlığını yaparken 26. Dönem AK Parti Ankara Milletvekili seçildi.

Cumhuriyet Vakfı Yönetim Kurulu üyesi, Cumhuriyet Gazetesi Yayın Kurulu üyesi, Cumhuriyet Gazetesi eski Ankara Temsilcisi Mustafa Balbay, 24. ve 25. Dönem İzmir milletvekilidir.

Ahmet Tuncay Özkan, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden mezunudur. 25 ve 26. Dönemde İzmir Milletvekili seçildi. Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu Üyeliği yaptı. CHP Genel Başkan Yardımcısıdır. Gazeteciliğe 1981 yılında Ankara’da başladı. 1988 yılında Cumhuriyet gazetesinde görev aldı. 1993 yılında Cumhuriyet’ten Show TV’ye geçti ve Uğur Dündar’ın yapımcısı olduğu Arena programında Ankara temsilcisi olarak çalıştı. 1995 yılında Uğur Dündar’la beraber Kanal D’ye geçti.
1981 yılında Dünya gazetesinde gazeteciliğe adım atan Kadir Enis Berberoğlu, CNN Türk, Hürriyet ve Radikal gibi kuruluşlarda çalıştı. 29 Aralık 2009’da Hürriyet Gazetesi’nin Genel Yayın Yönetmeni oldu ve 5 yıl boyunca görevini sürdürdü. Cumhuriyet Halk Partisi’nin 5-6 Eylül 2014 tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultayı’nda, Parti Meclisi’ne seçilerek siyasi hayatı başlamış oldu. 14 Eylül 2014 tarihinde CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu tarafından İletişim ve Medya ile İlişkilerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevine getirildi. 25 ve 26. Dönemde İstanbul Milletvekili seçildi.

Gazeteciliğin mutfağında yetişen Barış Yarkadaş, Yeni Doğu, Güneş, Yeni İstanbul, Halkın Gücü, Radyo Yenigün ve Anadolu TV’de çalıştı. TV 8’in kuruluş sürecinde görev aldı.
Çağdaş Gazeteciler Derneği’nin İstanbul Şube Başkanlığı’nı üstlendi. Başkanlığa iki kez seçilen Yarkadaş, sektörün sorunlarının çözümü için aktif bir mücadele yürüttü. Star ve Hürriyet Gazetesi başta olmak üzere çok sayıda yayın kuruluşunda çalıştı. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti üyesidir 25 ve 26.dönem İstanbul Milletvekili olarak parlamentoya girmiştir.

Sırrı Süreyya Önder, Sinema yönetmenliği ve senaristliği ile çeşitli gazetelerde köşe yazarlığı yaptı. 24. Dönemde HDP İstanbul Milletvekili seçildi. Babası 1960’lı yıllarda Türkiye İşçi Partisi’nin Adıyaman kurucusu ve il başkanı olmuş. 12 Eylül Darbesi yapıldığında Ankara’da ilk tutuklama furyasında hapse giren Önder,  12 yıl hapse mahkûm olur, infazlarla yedi yıl hapis yatar. 2014 yerel seçimlerinde HDP’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi başkan adayı oldu, ancak kazanamadı. 25., 26. ve 27. Dönemlerde BDP’den Ankara 1. Bölgeden Milletvekili seçilmiştir. 

“Herkes beni Ankara’larda sanır, / Afyon’da bir dam çökse yüreğim parçalanır!” mısralarının şairi Osman Atilla, XIII. Dönem Afyonkarahisar Adalet Partisi Milletvekilidir. Türk Dil Kurumu’nun yayın organı Türk Dili dergisinin on altı yıl sekreterliğini yaptı.